
Słonka
Scolopax rusticola
Leśny ptak nazywany królową ptactwa łownego. Wyjątkowo aromatyczne mięso dla smakoszy.
Elementy tuszy
Wskaż część na rysunku, żeby zobaczyć, do czego się nadaje i z jakimi przepisami ją przygotować.
1Pierś
Najwięcej mięsa, chudego i delikatnego. Na kotlety, pierś na grzance albo terinę. Łatwo ją przesuszyć.
2Udka
Ciemniejsze i bardziej ścięgniste. Na potrawkę i do duszenia w winie. Trzeba je dobrze dopiec.
3Skrzydła
Mało mięsa. Do rosołu i sosu, a w małych ptakach zostają przy tuszce.
4Korpus (grzbiet i szyja)
Kości z resztkami mięsa po odjęciu piersi i udek. Na rosół, wywar i sos.
Cała tuszka
Młode ptaki najlepiej piec w całości, okryte słoniną albo boczkiem. Stare lepiej dusić albo przeznaczyć na rosół i pasztet.
Przepisy: Słonka nadziewana wątróbką gęsią
Podroby: wątróbki, serca, żołądki
Na pasztet, farsz albo do sosu.
Przepisy: Słonka nadziewana wątróbką gęsią, Rarytasy ze słonek
Charakterystyka mięsa
Słonka uchodzi za największy przysmak wśród ptaków łownych. Ma ciemne, delikatne mięso o intensywnym, lekko korzennym aromacie. Jedna tuszka to niewielka porcja, zwykle jedna słonka na osobę jako przystawka.
Słonka należy, razem z bekasem i bekasikiem, do ptaków brodzących. Ma długi dziób, wysoko osadzone oczy i rdzawobrunatne upierzenie. Myśliwi cenią ją jako trofeum, którym jest słonkowa bródka, czyli dwa drobne piórka w kształcie pędzelka.
To rarytas dostępny prawie wyłącznie myśliwym, ich rodzinom i przyjaciołom, bo słonek nie kupi się w sklepie. Słonki jesienne, wykarmione w wilgotnym lesie, są tłuste, a po myśliwsku mówi się, że są „oblane”. Ptaki wiosenne były chude i wymagały od kucharza więcej pracy. Wiosenne polowania na ciągach, tak pięknie opisane w polskiej literaturze, zostały zakazane i dziś na słonki poluje się tylko jesienią.
Patroszyć czy nie
Dawniej słonek nie patroszono. Delikatnie oskubane trafiały prosto na rożen. Dziś, ze względu na to, czym słonki się żywią i skąd do nas przylatują, lepiej je patroszyć.
Jeśli chcesz zachować tradycję, możesz oprawić słonkę bez pełnego patroszenia. Natnij skórę z lewej strony pod skrzydłem i przez ten otwór wyjmij żołądek, który wyrzucasz. Z wątróbki usuń żółć, posiekaj ją z wątróbkami drobiowymi i przyprawami i włóż z powrotem do tuszki.
Jak przygotować
Słonki nie trzeba długo marynować ani długo piec, bo łatwo ją przesuszyć. Najważniejsze jest okrycie jej tłuszczem.
Pieczona w słoninie. Naszpikuj piersi słoniną, owiń tuszkę cienkimi płatami słoniny, zwiąż nóżki i skrzydełka i piecz na rożnie albo w brytfance, polewając masłem. Przed podaniem przekrój słonkę na pół i ułóż na grzance. Możesz ją wcześniej natrzeć tymiankiem, majerankiem, cytryną, oliwą, solą i pieprzem i zostawić na dobę w lodówce. Do pieczonych słonek pasuje sos na wywarze z dziczyzny z koniakiem i podrobami ze słonki. W czasie pieczenia dobrze je podlewać czerwonym winem i śmietaną.
Nadziewana. Farsz z bułki namoczonej w śmietanie, siekanej natki, wątróbek drobiowych, żółtka i odrobiny masła. Bardziej wykwintny jest farsz z wątróbki gęsiej, uduszonej pod słoniną i utartej z surowymi wątróbkami słonek, z truflami albo prawdziwkami i maderą. Nadzianą słonkę też trzeba naszpikować i owinąć słoniną.
Duszona w śmietanie albo w winie. Natrzyj tuszkę solą, tymiankiem lub majerankiem i pieprzem i zostaw na noc w lodówce. Naszpikuj ją, obsmaż i podpiecz na maśle do połowy, przekrój na pół i duś do miękkości w kwaśnej śmietanie z kilkoma ziarnami jałowca. W wersji z winem podlej słonki białym winem, dodaj czosnek i drobno pokrojony wędzony boczek.
| Sposób | Temperatura | Czas (orientacyjnie) |
|---|---|---|
| Pieczenie w słoninie | 200–220°C | 15–20 min |
| Pieczenie nadziewanej | 190–200°C | 20–25 min |
| Duszenie po podpieczeniu | mały ogień, pod przykryciem | 20–30 min |
Dzikie ptactwo może przenosić bakterie, dlatego kobiety w ciąży, małe dzieci i osoby z obniżoną odpornością powinny jeść słonkę dobrze dopieczoną, a farsz z surowych wątróbek musi się dobrze przepiec.
Gdzie zdobyć i kiedy
Słonki nie ma w sprzedaży. Pochodzi wyłącznie z polowań, które odbywają się jesienią. Dokładny termin znajdziesz w tabeli na tej stronie i w kalendarzu polowań. Tuszki jak najszybciej oskub, schłodź i zużyj świeże albo zamroź w szczelnym woreczku.
Najlepsze przepisy ze słonki
- Rarytasy ze słonek: pieczone w słoninie, z patroszeniem i bez.
- Słonka nadziewana wątróbką gęsią.
- Słonka duszona w śmietanie lub w winie.
Wszystkie dania znajdziesz na stronie przepisy ze słonki. O innych ptakach łownych przeczytasz w przeglądzie ptactwo łowne.
Najczęstsze pytania
Jak smakuje słonka?
Ma ciemne, delikatne mięso o intensywnym, lekko korzennym aromacie. Uchodzi za najsmaczniejszego ptaka łownego.
Czy słonkę trzeba patroszyć?
Dawniej pieczono ją niepatroszoną. Dziś zalecamy patroszenie. Możesz zachować tradycję, wyjmując przez nacięcie pod skrzydłem tylko żołądek i oczyszczając wątróbkę z żółci.
Jak długo piec słonkę?
Krótko: owiniętą w słoninę około 15–20 minut w 200–220°C, polewając masłem. Dłużej piecze się tylko słonkę nadziewaną.
Czy można kupić słonkę?
Nie. Słonki nie ma w sklepach, to rarytas dostępny tylko z polowań.
Kiedy można polować
Okresy polowań według rozporządzenia ministra właściwego do spraw środowiska. Świeża dziczyzna z polowań jest najłatwiej dostępna właśnie w tych miesiącach.
-
1 września – 21 grudnia
Jeśli okres zaczyna się lub kończy przy dniach wolnych od pracy, przesuwa się na pierwszy lub ostatni z tych dni. Przed polowaniem sprawdź aktualne przepisy i roczny plan łowiecki obwodu. Pełny kalendarz polowań.